به فروشگاه ما خوش آمدید هم اکنون می توانید وارد حساب خود شوید و یا حساب جدید باز نمایید.
سبد خرید شما خالی است!
بررسی تطبیقی انواع ربا از دیدگاه فقه امامیه و حقوق موضوعه ایران

بررسی تطبیقی انواع ربا از دیدگاه فقه امامیه و حقوق موضوعه ایران

48,000 تومان


لینک دانلود بعد از اضافه کردن پروژه به سبد خرید و پرداخت آن در اختیارتان قرار خواهد گرفت.



بررسی تطبیقی انواع ربا از دیدگاه فقه امامیه و حقوق موضوعه ایران




پایان نامه کامل برای دریافت درجه کارشناسی ارشد M.A
رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی
 


تهیه شده توسط تیم محققینه گرین
برای کمک آموزش مقاله ها ، پروژه های کارشناسی و کارشناسی ارشد
با قیمیت بسیار اندک برای بازدیدکنندگان این سایت

میتوانید پاراگراف هایی از این پایان نامه را در زیر مطالعه کنید





فهرست مطالب

چکیده--------------------------------------------------------- 1
مقدمه---------------------------------------------------------- 2
 
فصل اول: کلیات تحقیق
1-1-بیان مسئله--------------------------------------------------- 4
1-2-ضرورت و اهمیت تحقیق----------------------------------------- 4
1-3-فرضیات تحقیق----------------------------------------------- 4
1-4-سوالات تحقیق------------------------------------------------ 4
1-5-اهداف تحقیق------------------------------------------------ 5
1-6-روشهای اجرای تحقیق------------------------------------------- 5
1-7- پیشینه تحقیق------------------------------------------------ 5
 
فصل دوم:تعاریف،اصطلاحات و مباحث
2-1-تعريف ربا---------------------------------------------------------------------------- 8
2-2-انواع ربا------------------------------------------------------------------------------- 9
2-2-1-رباي قرضي------------------------------------------------------------------------ 9
2-2-2-رباي معاملي---------------------------------------------------------------------- 10
2-3-حکم ربا در اسلام-------------------------------------------------------------------- 10
2-3-1-ربا در قرآن----------------------------------------------------------------------- 10
2-3-2-ربا از نظر سنت رسول اکرم (ص)------------------------------------------------- 11
2-3-3-ربا از ديدگاه اجماع--------------------------------------------------------------- 12
2-3-4-جايگاه راه‌هاي تخلص از ربا در انديشه امام خميني(ره)---------------------------- 12
2-3-5-تحريم ربا از ديدگاه فقها --------------------------------------------------------- 12
 
فصل سوم:ربا از نظر فقه امامیه
3-1-بررسی تاریخی، اقتصادی و دینی ربـا-------------------------------------------------- 15
3-1-1-مفهوم ربا -------------------------------------------------------------------------- 15
3-1-2-ربا از نظر تاریخی ----------------------------------------------------------------- 16
3-2-ربا در قرآن-------------------------------------------------- 17
3-2-1-ربا در روایات و احادیث -------------------------------------- 18
3-2-3-ربا در ادیان الهی -------------------------------------------- 20
3-2-3-1- دین حضرت موسی (ع)------------------------------------ 20
3-2-3-2-دین حضرت عیسی (ع)------------------------------------- 21
3-3-انواع ربا---------------------------------------------------- 22
3-3-1-ربای معاملی----------------------------------------------- 22
3-3-2-ربای قرضی----------------------------------------------- 22
3-4-حیله‌های ربا ------------------------------------------------ 24
3-4-1-فلسفه تحریم ربا -------------------------------------------- 26
3-4-2-ربا از نظر اقتصادی ------------------------------------------ 28
3-4-3-رباى معاملى----------------------------------------------- 29
3-4-3-1-تعريف رباى معاملى---------------------------------------- 29
3-4-3-2-اشياى ربوى منصوص-------------------------------------- 29
3-4-3-3-شرايط تحقق رباى معاملى------------------------------------ 30
3-4-3-3-1-شرط اول: مكيل و موزون بودن عوضين------------------------ 30
3-4-3-4-معدود چيست ------------------------------------------- 32
3-4-3-5-عموميت رباى معاملى-------------------------------------- 37
3-4-3-6-دلايل عموميت------------------------------------------- 38
3-4-3-7-دلايل اختصاصى------------------------------------------ 39
3-4-4-قرض در قرآن--------------------------------------------- 68
3-4-5-قرض در سنت--------------------------------------------- 72
3-4-6-تفاوت قرض با ساير عقود------------------------------------- 74
3-4-7-قرض سرمايه گذارى----------------------------------------- 85
3-4-8-تعيين مدت در قرض----------------------------------------- 87
3-4-9-حرمت ربا در قرض‏هاى مصرفى و سرمايه‏گذارى---------------------- 91
3-5-فرار از ربا--------------------------------------------------- 96
 
فصل چهارم:ربا از نظر حقوق موضوعه ایران
4-1-مقدمه----------------------------------------------------- 101
4-2-تعريف ربا و انواع آن------------------------------------------- 101
4-2-1-ربا بر دو نوع است------------------------------------------ 102
4-2-1-1-عنصر مادي بزه ربا---------------------------------------- 102
4-2-1-2-توافق يا تراضي طرفين------------------------------------- 102
4-2-1-3-شرط مازاد (اضافه)---------------------------------------- 102
4-2-1-3-قبض و اقباض مازاد (اضافه)--------------------------------- 103
4-2-2-موضوع جرم---------------------------------------------- 104
4-2-2-1-مرتكب جرم-------------------------------------------- 104
4-2-2-2-علل موجهه جرم----------------------------------------- 105
4-2-2-3-اجازه يا حكم قانون--------------------------------------- 105
4-2-2-3-اضطرار----------------------------------------------- 106
4-2-2-4-شرايط تحقق اضطرار در جرم ربا------------------------------- 106
4-2-2-5-واسطه معامله ربوي--------------------------------------- 106
4-2-2-6-جزاي نقدي-------------------------------------------- 106
4-2-2-7-دادگاه صالح به رسيدگي------------------------------------ 107
4-2-3-علت اهمیت ربا-------------------------------------------- 108
4-2-3-1-اهمیت ربا---------------------------------------------- 108
4-2-3-2-رفع شبهات ربا ‏------------------------------------------ 108
4-2-4-انواع ربا در فقه اسلامی--------------------------------------- 108
4-2-4-1-ربای معاملی-------------------------------------------- 108
4-2-4-2-ربای قرضی-------------------------------------------- 108
4-2-5-عنصر مادی بزه ربا ----------------------------------------- 109
4-2-6-توافق یا تراضی طرفین--------------------------------------- 109
4-2-7-شرط مازاد (اضافه) ----------------------------------------- 109
4-2-8-قبض و اقباض مازاد (اضافه)----------------------------------- 111
4-2-9-موارد استثنایی که ربا صدق می کند ولی حرام نیست ------------------- 111
4-2-10-فرار از ربا (حیله های ربا)------------------------------------ 111
4-2-11-احکام و کیفر رباخواری ------------------------------------- 112
 
فصل پنجم:نتیجه گیری
نتیجه‌گیری------------------------------------------------------ 115
منابع---------------------------------------------------------- 121
 





چکیده
با توجه به اين كه رباخواري و حرمت آن، مسئله مورد ابتلاي اين عصر است، با ‏استفاده از منابع تاريخي، فقهي، روايي و تفسيري داخلي و خارجي ربا را از ديدگاه ‏فقه امامیه مورد نقد و بررسي تطبيقي قرار می دهیم. در ابتدا تعريف ربا ‏در لغت و اصطلاح فقها و انواع ربا در فقه شيعه و سني را بيان می کنیم، آنگاه ادله حرمت ربا ‏را در اسلام بررسي كرده و نتيجه گرفته است كه جميع علماي اسلام اعم از شيعه و سني ‏ربا را حرام و منكر آن را مرتد دانسته‏اند و اين جزء ضروريات دين اسلام است.


مقدمه
ربا يکي از جرائم غير مشهود در جوامع مختلف بشري اعم از مسلمان و غيرمسلمان مي‌باشد و به نوعي سد راه آحاد و رشد اقتصادي گروهي از افراد جامعه مي‌شود و در ضمن سنن حسنه‌اي مثل قرض‌الحسنه را که در دين مبين اسلام بر آن بسيار تأکيد شده است، مظلوم واقع کرده و منجر به فراموشي آنهاد شده و به قياس اولويت مسائلي مثل فساد اخلاقي، رواج تنبلي و بي‌بندوباري اقتصادي را به همراه داشته است. لذا دين مبين اسلام ربا و طرفين آن را مذموم مي‌داند. به تبع آن قوانين موضوعة جمهوري اسلامي ايران هم بايستي اشد مجازات را براي فعل اين جرم در نظر بگيرد. هدف اين تحقیق بررسي و تبيين مسئله ربا در حقوق اسلامي و فلسفة حرمت آن و جايگاه و نحوة برخورد با اين پديدة مهلک اجتماعي در حقوق موضوعة ايران مي‌باشد.
 


تعريف ربا و انواع آن
هر چند مقنن در ماده ۵۹۵ تعريف از بزه ربا بعمل نياورده و تنها به ذكر مصاديق آن اكتفا نموده است؛ اما بند ۱ ماده ۱ قانون نحوه اجراي اصل ۴۹ قانون اساسي (مصوب ۱۷/۵/۱۳۶۳) در تعريف ربا و انواع آن مقرر داشته است:


ربا بر دو نوع است
الف – رباي قرضي و آن بهره اي است كه طبق شرط يا بنا بر روال، مقرض از مقترض دريافت نمايد.
ب – رباي معاملي و آن زياده اي است كه يكي از طرفين معامله زائد بر عوض يا معوض از طرف ديگر دريافت كند به شرطي كه عوضين، مكيل يا موزون و عرفاً يا شرعاً از جنس واحد باشند.
با توجه به تعريف مذكور و انواع آن به نظر مي رسد كه رباي موضوع ماده ۵۹۵ قانون مجازات اسلامي نيز اعم از رباي قرضي يا معاملي است چرا كه در صدر ماده مذكور، هم به رباي جنسي در معاملات اشاره شده و هم به رباي قرضي از طريق اخذ مبلغي مازاد بر مبلغ پرداختي از طريق اشاره شده است


عنصر مادي بزه ربا
مقررات ماده ۵۹۵ ق.م.ا حاكي است كه عنصر ماده بزه ربا ممكن است به سه طريق محقق گردد: ۱- پرداخت ربا ۲- دريافت ربا ۳- وساطت يا معاونت در عمليات ربوي.
از ميان عناصر مادي مذكور، دريافت و پرداخت ربا داراي اجزائي است كه عبارتند از: ۱- توافق يا تراضي طرفين ۲- شرط مازاد ۳- قبض و اقباض مازاد.
بدين ترتيب چنانچه توافق طرفين فاقد يكي از اجزاء مذكور در فوق باشد، عمل ارتكابي از عنوان ربا خارج و مشمول مقررات ماده ۵۹۵ نخواهد بود.

 
حکم ربا در اسلام
در تمام اديان الهي ربا حرام شمرده شده است و لذا در اسلام به طريق اولي اين مسئله بايد حرام شناخته شود و در ضمن در حرمت آن از نظر قرآن، سنت و اجماع علما هيچ‌گونه ترديدي نمي‌باشد تا آنجا که حتي امام خميني(ره) حرمت آن را تا مرز انکار ضروريات دين دانسته‌اند.
 

ربا در قرآن
برخي آيات در قرآن کريم حول تحريم ربا بحث مي‌کند که عبارتند از:
مالي که به ربا مي‌دهيد تا در اموال مردم افزون شود نزد خدا هيچ فزوني برآن ايجاد نمي‌شود و مالي را که براي خشنودي خدا براي زکات مي‌پردازيد دو برابر مي‌شود».
از عادات زشت يهوديان اين بود که ربا مي‌گرفتند در حالي که از آن نهي شده بودند و اموال مردم را به ناحق مي‌خوردند...».
اي اهل ايمان، رباي به هم فزاينده را نخوريد از خداوند بترسيد تا رستگار شويد...».
از اين آيات قرآن کريم مي‌توان حرمت ربا را از ديد خداوند متعال دريافت و اين مسئله بيش از آية اول و دوم، در آيه سوم ظاهر مي‌شود چه آنکه خداوند متعال اهل ايمان را به ترس از خدا و دوري از اکل ربا فرا می‌خواند.
همه اين آيات، حکايت از شدت حرمت ربا در اسلام دارند. هر چند در خصوص مصاديق ربا، مفسران اختلاف نظر دارند اما در قرآن کريم نوع الحکم ربا متعلق فيه حرمت واقع شده است.
 
ربا از نظر سنت رسول اکرم (ص)
روايت‌هاي بسيار زيادي کاشف از قول، فعل و تقرير معصوم در کتب معتبر شيعه و سني دال بر حرمت ربا وجود دارد که به برخي از آنها اجمالاً در زير اشاره خواهيم کرد:
شيخ عباس قمي از رسول گرامي اسلام (ص) چنين روايت مي‌کند: «خداوند درروز قيامت شکم رباخوار را به اندازة‌ ربايي که خورده است از آتش جهنم پر مي‌کند: هيچ يک از اعمال و کارهاي نيک او نمي‌پذيرد تا زماني که اندکي از اموال ربوي در دستش است، پيوسته مورد لعن و نفرين فرشتگان قرار خواهد گرفت». 
رسول اکرم (ص) در جاي ديگري هم رباخواري را بدترين کسب‌ها معرفي مي‌کند .
اَبان بن بکير روايت مي‌کند به جناب امام صادق (ع) رسيدم «به ايشان خبر رسيد که مردي ربا مي‌خورد و آن را شير مي‌نامد. امام (ع) فرمودند: اگر خداوند مرا بر او چيره گرداند، گردن او را خواهم زد».




 

نوشتن نظر در مورد این پروژه

نام شما:


نظر شما: توجه : HTML ترجمه نمی شود!

رتبه: بد            خوب

کد امنیتی را در کادر زیر وارد نمایید: